Daha fazla fotoðraf için resme týklayýnýz.

EDÝRNE ÝZLENÝMLERÝ-2

(Selimiye Cami, Eski Cami ve Yivli Cami)

            Edirne’yi anlatmaya baþladým önceki yazýmda araya birkaç gün girdi ben de anlatacaðým diðer mekanlarý ve Edirne hakkýnda genel bir deðerlendirme yapmayý unuttuðumu hatýrladým. Balkan Þehitliði ve Edirne Tabyalarý beni çok etkilediðinden önce bu iki tarihi mekana deðinmiþtim þimdi de sýra diðerlerine geldi.

Öncelikle þehrin simgesi haline gelmiþ olan ve Edirne denilince ilk akla gelen, Selimiye Camii ile baþlamak istiyorum. Evet, Selimiye Cami, Koca Mimar Sinan’ýn, ‘ustalýk eseri’ olarak bilinen eseridir.

Geniþ ve ferah bir yapýya sahip olan cami hem mimari özellikleri hem de çinileri ile ilgileri üzerine geçmek de olup yerli yabancý pek çok turist çekmektedir. Cami ilk bakýþta küçük gözükebilmektedir zira Mimar Sinan sadece ‘Ana Kubbeye’ aðýrlýk vermiþ bu kubbe etrafýndaki yarým kubbeleri özellikle küçük tutmuþtur. Sebebi kanaatimce Sinan’ýn “En büyük arzum” dediði Ayasofya kubbesinden büyük olan kubbebin diðer yarým kubbelerle gölgelenmemesi. Müezzin Mahfili olarak kullanýlan yapý elemanýn altýnda ufak bir þadýrvan bulunmaktadýr. Burasýnýn eskiden ‘Lale Bahçesi’ olduðunu söyleyenler bulunmaktadýr. Her ne kadar kapýsý kilitli olduðundan girmek nasip olmasa de bana minareye giren birkaç kiþi anlattý, duymuþsunuzdur ‘Üç kiþinin birden girdiði ve birbirini görmediði o meþhur minare’ iþte bu camidedir. Balkan Savaþlarý esnasýnda bu camiye de birkaç top güllesi isabet etmiþ. Restore çalýþmalarýnda top güllelerinin isabet ettiði yerlerden bir kaçý tarihe þahit olmasý için býrakýlmýþ bunu birkaç sene evvel bir yazýda okuduðumdan caminin etrafýnda gezip aradým acaba bir tanesini görebilir miyim diye ve buldum caminin ana kapý giriþinden sol tarafta kalan cephesinde yani kýblenin sol cephesinde. Masum insanlarý katlettikleri yetmiyormuþçasýna hastaneleri, okullarý ve ibadethaneleri de vurmuþlar acýmadan, hiç hedef ayýrmadan… 

Caminin külliyesi bir hayli büyük. Hemen karþýsýnda bir kapalý çarþý bulunmakta ve çarþýnýn sol tarafýnda ‘Selimiye Vakýf Müzesi’ müze güzel ve sade bir þekilde döþenmiþ ilk dikkatimi çeken odalarýn kapýlarýnýn yüksek olmayýþý öyle ki eðilerek giriliyor kapýlardan. Bir makalede ‘Eskiden ecdad kibir ve gurur emaresi olmamasý ve girilen meclise hürmet için kapýlarý yüksek yapmazmýþ ki dýþarýdan gelen eðsin baþýný’ diye anlatýlan bu ince düþünce aklýma geldi. Odalar farklý sanat eþyalarý sergilenecek þekilde düzenlenmiþ. Mesela bir tarafta ‘Ahþap eserler’ bulunurken diðer odada ‘Metal eserler’ veya bir baþkasýnda ‘Çini eserler’ sergilenmekte. Müzenin ortasý bir bahçe gibi hazýrlanmýþ, üstü açýk ve etrafý cam ile çevrili, arzu eden oturup rahat bir nefes alabiliyor. Açýkcasý en fazla ilgiyi de bu bahçenin ev sahipliðini yapan ‘Tavus kuþu’ çekti. Ýlk defa bu kadar yakýndan görüyordum bu kuþu gerçekten hoþ ve güzel, rengarenk tüylere sahip. Ýnsanlarýn onunla ilgilendiði fark edince tüylerini kabartýp poz vermeye baþladý gerçekten çok ilginçti, o bile ilgi, alakayý fark ediyor ona göre durumunu ayarlýyordu. Cenab-ý Hakk’ýn ona bahþettiði o güzelliði temaþa ettiriyordu bizlere.

Müzeden çýktýktan sonra ‘Eski Camii’ye gittik. 1414 yýlýnda Çelebi Mehmet tarafýndan inþasý bitmiþ bu caminin 1997 yýlýnda restore etmiþler ve gerçekten çok güzel olmuþ bu yenileme çalýþmalarý. Mütevazi ve vakur bir camii içinde hemen her sütunundaki hat yazýlarý çok güzel olmuþ ve camiye çok farklý bir atmosfer katmýþ. Bu bana Bursa’da bulunan Ulu Camii’yi hatýrlatmýþtý.

Eski Camii’den çýkýp hemen onun karþýsýnda yolun diðer tarafýnda bulunan ‘Üç Þerefeli Camii’ ziyaret ettik halk arasýnda minaresinde desenlerden dolayý ‘Yivli Camii’ olarak da bilinmekteymiþ. Henüz restore çalýþmalarý devam ediyordu burada caminin içindeki çalýþmalar hemen hemen bitmiþ yazýlarýn üzerinden geçilmesi kalmýþtý.

‘Restore edilmeyen vakýf eseri kalmayacaktýr’ parolasýyla her yerde bir çalýþma bulunmaktaydý.

Yivli Caminin karþýsýnda çok eski olduðu her halinden belli olan yorgun bir halde ama ayakta saðlam bir þekilde duran ‘Sokullu Hamamý’ bulunmakta.

Camileri gezdikten sonra parkta çimlerin üzerine uzanýp börekleri ve dolmalarý yiyip, çaylarý yudumlamakta güzel olmakta J

Þehir turuna bir zamanlar ‘Þifahane’ olan þimdilerde müze olarak kullanýlan yapýyla devam edip oradan Balkan Þehitliði’ne ve Edirne Tabya’larýna doðru uzadý yolculuðumuz.

Evet, aslýnda tarihe yapýlan bir yolculuktu bu. Bir zamanlarýn ‘Baþkenti’ bu mütevazý þehir tarihi sinesinde taþýyordu ve gezip-görmek isteyen herkese bu tarihini anlatmak için hazýr bekliyor.